ንምንታይ እዩ መንግስቲ ኤርትራ ሃገራዊ ዕርቂ ዝሕሰም ዘሎ

 

ኤርትራ ብወግዒ ሃገራዊ ልኣላውነታ ካብ እተውሕስ ካብ 1991 ጀሚራ፡ ተዛማዲ ሰላምን ርግኣትን ዝረኣየትለን ዓመታት ኣዝየን ውሑዳት እየን። መሪሕነት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ቅድሚ ናጽነት በላሕቲ የእምሮ እናቐንጸለ ክመጽእ እዩ ጸኒሑ። ኣብቲ ወታሃደራዊ ግጥም ምስ ጸላኢ ዝካየደሉ ዝነበረ ወቕቲ፡ ህዝብን ተጋዳላይን ኣብ ጉዳይ ናጽነት ኣድሂቦሙሉ ዝነበረ ወቕቲ፡ ምሁራት ኤርትራውያን ንዘልዕልዎም ናይ ዲሞክራስን ምምሕዳራዊ ሕቶታትን ንሱ ብዝዓሰቦም ጨጉር ዳንጋ ከምዝድምሰሱ ወይ ድማ ስጉምቲ ከምዝውሰደሎም ተገይሩ። ኣብ ዝተፈላለዩ መድረኻት ድማ ነቲ ዝኽት ዝነበረ ፖለቲካዊ ምዕባለ ዝምችኡ ሰባት እናመልመለ ነቶም ናይ ለውጢ ኣፋፍኖት ዝነበሮም ወይ ድማ ምስቲ ግዜ ዝጟዓዙ ማለት ፖለቲካዊ ብልሒ ዘጥርዩ ዝነበሩ ተጋደልቲ ኮነ ገባሮ ብዝተፈላለዩ ሽጣራታት ኣብ ምጥፍኦም እዩ ተዋፊሩ።

ኢሳያስ ናብ ሰውራ ኤርትራ ካብ ተሰለፈላ መዓልቲ ጀሚሩ ተልእኮ ዝነበሮ ውልቀሰብ እዩ። ኣብ 1991 ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ኣብ ኣስመራ ዩኒቨርስቲ ካብ ዝዋሃብ ዝነበረ ናይ ታሪኽ ትምህርቲ ምርኩስ ብምግባር እዚ ዝስዕብ ብመምህር ፋዘር ተወልደ ናይቲ እዋን መምህር ታሪኽ 101 ተዋሂቡ ነይሩ።

ፋዘር ተወልደ፡ ኣብቲ እዋን ካብ ዝሃብዎ ታሪኽ ኢሳያስ ብኸምዚ ይገልጽዎ። ኢሳያስ ኣብ ዓላ ኮይኑ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብትእዛዝ ኣስራተ ካሳ ብመንጎኝነት ኣቶ ተስፋሚካኤል ጆርጆ ከምኡውን ወኪል ስለያ ኣመሪካ ኣብ ኣስመራ ቓኘው ስታሽን ዝነበረ ሚስተር ኮፕላን ይራኸብ ከምዝነበረን ክሳብታ ኢሳያስ ዝራኸበላ ዝነብረ መኪና ታርጋኣ ከይተረፈ ገሊጹ ነይሩ እዚ ድማ ተማሃሮ ዩኒቨርስቲ ኣስመራ ዝዝክርዎን እዩ። ኢሳይስ ኣብቲ እዋን ካብ ንጉሳዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ናይ ፋይናሲያዊ ሓገዝ ማለት ንጀብሃ ንምጥፋእ ክብርከተሉ ከሉ፡ መንግስቲ ኣመሪካ ድማ ናይ ጀብሃ ምስ ሃገራት ማእከላይ ምስራቕ ብፍላይ ምስ ዒራቕ፥ ፍልስጤም፡ ሶርያ ካልኦትን ሃገራት ዝነበራ ዝምድና ምስቲ ናይቲ ግዜቲ ዝነበረ ዝሑል ዂናት ምስ ሕብረት ሶቭየት ወጊነን ብምንባረን ንቐይሕ ባሕሪ ኣብ ቑጽጽረን ከይወድቕ ስግኣት ስለዝነበራን ነዚ ተልእኾ ድማ ኢሳያስ ልኡኽ ናይ ክልተ ወገን ኮይኑ ስርሑ የሰላስል ነይሩ። ኢሳያስ ኣባል ወኪል ስለያ ኣመሪካ ኮይኑ ክሳብ 1995 ኣገልጊሉ እዩ። ኣብ ዓበይቲ ቀላያት ማለት ኣብ ኮንጎ ብዝገበሮ ምትእትታውን ንካቢላ ናብ ስልጣን ንምምጻእ ኣሽሓት ተጋደልቲ ብምኽፋልን ካብ ናይ ኮንጎ ባህርያዊ ሃብቲ ብጸሊም ዕዳጋ ክኸስብ ብምፍታኑን ርክቡ ክበትኽ ኪኢሉ።

እዚ ኣብ ላዕሊ ተገሊጹ ዝርከብ ሓበሬታ እንተሪኢና ኢሳያስ ብዛዕባ ኤርትራ ኤርትራውነትን ዋላ ሓንቲ ፋዓራ የብሉን። ደቀባት ኤርትራ ኣጥፊእካ ብተወልጀን ምእዙዛትን ውልቓዊ ጥቕሞም ልዕሊ መጻኢ ወለዶን ሃገርን፡ ከምኡውን ካብ ኣፍንጭኦም ኣሪሒቆም ዘይጥምቱ ሃንጎሊማታትን ተኸቢቡ ክነብርን ስልጣኑን ክሕልውን ጥራይ እዩ ዝሓስብ። ሎሚ ኤርትራዊ እቲ ዝበዝሐ ሃገሩ ገዲፉ ኣብ ምሉእ ዓለም ተበቲኑ ይነብር ኣሎ። ዝሓለፋ 27 ዓመታት ኢሳያስ ደመደይ ኢሉ ኣብ ስልጣን ንምጽናሕንምስ ኩለን ጎረባብቲ ሃገራት ኣብ ኹናት ብምእታው ብህይወት መንእሰያት ኤርትራ ተጣሊዑ። እቲ ኩሉ ዝተኻየደ ኹናት ህዝቢ ኤርትራ ኮነ ኣብቲ እዋን ዝነበረ ሃገራዊ ባይቶ ኮነ ህዝቢ ኤርትራ ቡራኼ ኣየንበረሉን። ህዝቢ ኤርትራ ብልምዲ ብሕጊ እንዳባኡ ሽግር ክፍጠር ከሎ ሽማግለታት ዓዲ ተኣኪቦም ሽግሮም ብስልጡን መንገዲ እዮም ዝፈትሑ ነይሮም። ኢሳይስ ግና ኮነ ኢሉ የዕኑድ ሃገራዊ ክብርታትና ከም ባህላዊ ቅርጥው ምሕደራ፥ ሃይማኖናትና ካልእን ብስም ሰውራ ከምዝጠፍእን ኣብ ክንድኡ ድማ ክሕደት፡ ሓሶት፥ ዘይምትእምማን ፈጢሩ ኣብ ውሽጢ ህዝብና ተራእዩ ዘይፈልጥ ማእዘንካ መንነትካን ምጥፋእ ከምዘጓንፎ ገይሩን ይገብርን ኣሎን።

እቲ ካብ ኩሉ ዝገርም ድማ፡ ኣብ ነፍስወከፍ 10 ዓመታት ተዋስኦ እናደረሰ ነቶም ብፍላጥ ይኹን ብዘይፍላጥ ከገልግልዎ ዝጸንሑ ዝቕንጽለሉ ኣገባብ ምፍጣሩ እዩ። እቶም ግዳያት ዝኾኑ ዜጋታት ድማ ካብ ታሪኽ ዘይምምሃሮምን እዩ። ሰብ ሓደ ግዜ ክታልል ባህርያዊ እዩ ክደጋገም ከሎ ግና ገረ ጸገም ከምዘሎ እዩ ዝበርሃልካ። ኣብ ስደት ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ ኣብ ፖለቲካዊ ሃገሮም ክሳተፉ ከምኡውን እዚ ዘሎ ተሓታትነት ዘይብሉ ብዘይሉጋም ዝመርሕ ዘሎ ኢሳያስን ገለ ኣጫፈርቱን ክቃወሙን ህዝቦም ብዲሞክራሲያዊ መንገዲ ክምራሕን ሃገሮም ድማ ብቑጠባ ነብሳ ኪኢላ መንእሰያታ ድማ ኣብ ቁጣባዊ ህይወት ሃገሮም ንክሳተፍ ክቃለሱ ጸኒሖምን ኣለዉን። ስርዓት ኢሳይስን ቁጠባ ሃገር ኣብ ስለያውን ጸጥታውን ከምኡውን ንሱ ዝፈጠሮም ተቓወምቲ ውድባት ኢትዮጵያ ከጥፍኦ እዩ ጸኒሑ። እዚ ድማ ነቲ ኤርትራዊ ናይ ተቓውሞ ሓይሊ ሓሱሳት ብምስዳድን ነተን ተፈጥረን ዝጸንሓ ውድባት ኣብ ውሽጠን ስልዃታት ገይርካ ከምዝብርዕና ክሰርሕ እዩ ጸኒሑ። ብዙሓት ዜጋታት ነተን ናይ ተቃውሞ ውድባት ክንቕፍወን ይስማዕ። ሃብቲ ሃገር ዝሓዘ ናይ ፋይናንሲያዊ ጸብለልትነት ዘለዎ መንግስቲ እሞኸኣ ምስቲ ብሃገራዊ ናጽነት ሰኺሩ ዝነበረ ህዝብና ፖለቲካዊ ሽጣራ ከየዛመደ ምስቲ መንግስቲ ስዕንድር ዝነበረ ከተወዳድሮ ምፍታትን ዘይስነፍልጠታዊ እዩ።

ስርዓት ኢሳይስ ባህርያቱ ብሓደ ውልቀሰብ ዝምራሕ ብኣነነት ዝሰኸረ ስለዝኽዕነ ንለውጢ ድልው ኣይኮነን። ዕርቂ ምስ ኢትዮጵያ ንጊዜያዊ ፖለቲካዊ መኽሰብ ክጥቀመሉ ከምዝኾነ ክንጠራጠር የብልናን። ስለዚ ተጋዳላይ፡ ተማሃራይ፡ ሰራሕተኛ መንግስቲ፡ ኣባል ሃገራዊ ኣገልግሎት ኮታስ ኩሉ ህዝቢ ኤርትራ ጸቕጢ ዝፈጥረሉ ግዜ ሕጂ ምዃኑ ፈሊጡ ሃገር ኣብ ሓደጋ ከይወደቐት ከላ ብዛዕባ ቀጻልነት ወለዶና ክንሓስብን ይግባእ። እተን ተቓወምቲ ውድባት ድማ ቁጽረን ከምኡውን ቁጽሪ ኣባላተን ብዘየገድስ ሓባራዊ ስራሕ ክሰርሓን ንናይ መጻኢ ፖለቲካዊ ህይወት ሃገርና ሃባራዊ ስራሕ ክሰርሓ ይግባእ። ሃገራዊ ዕርቂ ኣብ መንጎ ውድባት፡ ሃይማኖታት፡ ክፍጠር ኩሉ አእጃሙ ከበርክት ይግባእ።

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *